22-10-08

OXFAM, EEN ORDINAIRE MULTINATIONAL

Gisteren was de laatste dag van de begrotingsbesprekingen van de provincie Antwerpen. Het werk zit er weer op en onze fractie heeft met maar liefst 21 tussenkomsten goed oppositiewerk geboden. Uiteraard op een constructieve manier. Uiteraard keurden we de begroting niet goed. Niet omdat dat traditie is, maar wel omdat we over heel wat zaken ontevreden zijn. Zelf hield ik een interpellatie over de samenwerking tussen de provincie en Oxfam. Ik plaats ze hier zodat iedereen ze eens rustig kan overlezen.

Tussenkomst Noord-Zuidbeleid

Geachte Voorzitter,
Geachte Gouverneur,
Dame en heren van de deputatie,
Geachte collega’s,

Jaarlijks voorziet de provincie Antwerpen een bedrag voor de ondersteuning van de Noord-Zuidwerking. Verenigingen die in dit kader een subsidie mogen ontvangen van onze provincie, hebben doorgaans tot doel om van onze wereld een betere plaats te maken voor iedereen. Betere leef- en werkomstandigheden overal ter wereld vormen voor deze verenigingen een motivatie om zich te engageren voor, en het oprichten van bepaalde projecten. Onze fractie heeft dan ook geen enkel probleem om de meeste van deze verenigingen te ondersteunen.

Als we de lijst van verenigingen die op een subsidie kunnen rekenen even overlopen, komen we echter uit bij de naam ‘Oxfam’. In het verleden werd door onze fractie al meermaals over deze organisatie tussengekomen. Vooral de opsplitsing van deze vereniging in Oxfam Fairtrade cvba en Oxfam Wereldwinkels vzw was onderwerp van discussie. Het feit dat een vzw moet zorgen voor de kapitaalsverhoging van een cvba en dit door een vermeerdering van haar aandelen in deze cvba deed ons de wenkbrauwen fronsen.

Maar goed, we waren niet alleen met onze bedenkingen want enkele medewerkers van Oxfam Wereldwinkels vzw hadden eveneens vragen bij de werking van Oxfam Fairtrade en vroegen om een externe audit.

Onder andere het laattijdig verhogen van de toelage van Oxfam Fairtrade die de geholpen boeren krijgen om op gelijke hoogte te kunnen komen met de minimumwinsten van andere boeren uit hun regio, was voor deze medewerkers een reden tot protest. Door deze nalatigheid verdienden de boeren immers na enkele jaren terug minder dan het minimum en dit terwijl ze verkochten met een fairtrade-label, wat hen het minimum inkomen moest waarborgen. Dat ze voor dit label fors moeten betalen laat ik dan nog buiten beschouwing.

Er kwam uiteindelijk een externe audit over heel de gang van zaken en sindsdien werkt Oxfam Fairtrade met een zeer transparant systeem van inkomsten en uitgaven. Alle cijfertjes zijn vandaag de dag terug te vinden op het wereldwijde internet. Dit biedt onze fractie dan ook de mogelijkheid om nu en dan enkele dingen uit te zoeken.

Ik ga hier geen minutenlang overzicht geven van alle uitgaven en inkomsten van Oxfam Fairtrade. Maar ik wil toch graag enkele opvallende zaken aankaarten.

Oxfam Fairtrade boekt jaarlijks een nettowinst van gemiddeld 370.000 euro wat niet slecht is voor een non-profit organisatie. Even tussendoor vermeld ik er wel eerlijkheidshalve bij dat zij het boekjaar 2007 afsloten met een nettoverlies van -300.000 euro en dit door een investering van 625.000 euro. Desondanks hebben zij nog steeds een positief netto bedrijfskapitaal van om en bij de 4.000.000 euro en blijft de solvabiliteit rond de 30%.
Als ik dan op zoek ga hoe deze jaarlijkse nettowinst geïnvesteerd werd en nog geïnvesteerd gaat worden in bijvoorbeeld Noord-Zuidprojecten die de arme bevolking ter plaatse vooruit helpen, dan blijf ik spijtig genoeg op mijn honger zitten. Al deze centen dienen immers voor eigen gebruik. De nieuwe gebouwen van Oxfam Fairtrade, het vernieuwde wagenpark, de dividenden van de aandeelhouders, een verbeterde website en zo meer werden van de winsten betaald.

Oxfam België gaat er namelijk van uit dat de centen voor ontwikkelingshulp aangewend worden via Oxfam-Solidariteit, een vzw die via het werven van fondsen bij bestuurlijke overheden en andere kanalen waaronder een keten van tweedehandswinkels, projecten organiseert in ontwikkelingslanden.

Deze vzw zit samen met Oxfam Wereldwinkels onder de koepel ‘Oxfam-in-België’, wat dan weer de link legt naar Oxfam Fairtrade want Oxfam Wereldwinkels is eigenaar van Oxfam Fairtrade, zo schrijven ze zelf op hun website. En dit klopt, want Oxfam Wereldwinkels is hoofdaandeelhouder van Oxfam Fairtrade.

Oxfam Wereldwinkels, samen met Oxfam-Magasins du monde kende in 2007 een omzet van 10.622.563 euro. Dit is gelijk aan 51,7% van de totale omzet van Oxfam Fairtrade in 2007. Oxfam Wereldwinkels en het daaraan verbonden Oxfam-Solidariteit krijgen daar, zoals ik lees in het jaarrapport van Oxfam Fairtrade, niets van terug op gebied van financiële steun die kan besteed worden aan onder andere ontwikkelingshulp.

Als een overheid zoals de provincie natuurlijk jaarlijks een subsidie blijft geven aan Oxfam-Solidariteit en dit samen met alle andere subsidieverstrekkers en schenkers, dan zal deze situatie niet snel veranderen. En onze fractie beseft wel dat een subsidie van om en bij de 5000 euro op jaarbasis peanuts is voor de provincie, maar dit is het evengoed voor Oxfam Fairtrade die een jaarlijkse nettowinst van 370.000 euro genereert. Onze vraag om deze subsidie uitgaande van onze provincie aan Oxfam af te schaffen lijkt me dan ook legitiem.

En nu we toch over Oxfam bezig zijn moet er mij toch nog iets van het hart.

Via het princiepakkoord om zoveel mogelijk eerlijke handel-producten aan te kopen voor de provinciale instellingen kwam de provincie enkele jaren geleden tot de aankoop van Oxfamproducten. Binnen de branche van fairtrade-producten bood dit ‘merk’ blijkbaar de beste offerte. Wat de koffie betreft gaat het echter wel om Douwe Egberts-koffie omdat die bemerkten dat het opkleven van een fairtrade-label op hun producten wel eens goed financieel zou kunnen opbrengen.

Over de waarde van het Fair Trade label in het algemeen ga ik niet verder uitwijden. Dat zou ons te ver leiden en wel eens pijnlijk kunnen worden voor de ‘goedgelovige wereldverbeteraars’.

Deputé Jos Geuens sprak in de voorstelling van zijn beleidsdomeinen over ‘doelstellingen’ en over het ‘niet vasthouden aan een gebetoneerde cyclus’.

Wat het principeakkoord omtrent het aankopen van fairtrade-producten aangaat kan ik dan ook het volgende voorstellen. Blijf niet langer hangen in de gebetoneerde cyclus van deze toch wel erg sentimentele aankopen bij een bedrijf, of zeg maar multinational, dat er in theorie mooi uitziet maar dat in de praktijk er op uit is zichzelf te verrijken en als het er écht op aankomt zelfs geen eurocent gunt aan projecten voor ontwikkelingshulp.

Wat de doelstellingen betreft waar deputé Geuens het over had, kan de provincie misschien eens een nieuwe doelstelling in overweging nemen. En nu citeer ik even de Gouverneur uit haar rede van 10 oktober laatsleden.

“ Mechelen, Klein-Brabant, de Kempen en Antwerpen, elk van deze regio’s zal ik zo vaak mogelijk bezoeken. Hun eigenheid en identiteit verdienen het om in onze heterogene provincie volop tot hun recht te komen. (...) Samen sterk, met respect voor ieders eigenheid én oog voor het gemeenschappelijk Antwerps belang naar buiten uit...zullen Antwerpen sterker maken dan ooit.”

Vorig jaar werd tijdens de begroting nog betoogd: “De provincie is zoals God. Ze is overal maar je ziet ze niet overal.” Wel, beste collega’s, de provincie kàn, via een nieuwe doelstelling en met respect voor de verschillende Antwerpse identiteiten, zichzelf zichtbaar maken en dit door het principe om fairtrade-producten aan te kopen te veranderen in het principe om streekproducten uit de provincie Antwerpen aan te kopen.

Onze fractievoorzitter Raf Liedts haalde reeds het succes van Prominant aan. Ook het door hem besproken Bollekesfeest in de stad Antwerpen, via de vzw Antwerpse Streekproducten, bleek een groot succes. Al deze handelaren uit de provincie Antwerpen zouden extra in de kijker kunnen gezet worden wanneer de provincie in haar gebouwen producten zou aanbieden en serveren van deze handelaren.

Het diner dat morgen ter ere van ons noeste werk wordt aangeboden zou dan vanaf volgend jaar een volledig Antwerps etentje kunnen zijn. Ik verwijs hier graag even naar de Duitse Bondskanselier die er op staat dat, wanneer er een buitenlandse of hooggeplaatste gast met hem mee aan tafel schuift, alle producten die gegeten worden uit de Duitse staat afkomstig zijn, om zo zijn land ten volle te promoten. Ook op culinair vlak. Het is uiteraard maar een suggestie.

Ik dank u.

09:37 Gepost door Bert Deckers in Politiek | Permalink | Commentaren (1) |  Facebook |

Commentaren

structuur van oxfam Beste,
Misschien kan ik de structuur van oxfam-in-België uitleggen: oxfam in belgië is de overkoepeling van oxfam solidariteit, oxfam magasins du monde en oxfam wereldwinkels. Oxfam wereldwinkels vzw heeft na kontrole van Federale overheid Financien om de juiste juridische en fiscale wetgeving te volgen een cvba opgericht, waar oxfam wereldwinkels vzw de grootste aandeelhouder is, samen met nog enkele oxfam wereldwinkels. oxfam wereldwinkels is de verzameling van 210 oxfam wereldwinkels in heel Vlaanderen. Gevolg daarvan is dat de verkoop van producten uit eerlijke handel en de winst onderheven zijn aan de vennootschapsbelasting. De verschillende organisaties werken volledig van elkaar. oxfam wereldwinkels vzw heeft de opdracht van het Vlaamse publiek te informeren over de huidige economische situatie en politiek te lobbyen bij de overheid om een betere situatie te krijgen voor de kleine producent in het Zuiden.
De meerwaarde van oxfam wereldwinkels ligt in het feit dat er een minimumprijs wordt betaald aan de producent en een fairtrade-premie welke de organisatie zelf mag besteden. Als we zorgen dat door eerlijke handelspraktijken de mensen het beter hebben, wordt het migratieprobleem minder groot. Een voorbeeld: als Europa beslist dat chocolade ook cacaovervangend vetten mag bevatten, verlaagd de prijs van cacao, gaan kleine boeren in het Zuiden failliet, pakken hun boeltje en trekken naar hier, en worden, ook al is het vanuit Europa een politieke beslissing, beschouwd als economische vluchtelingen.
Nu weet ik ook wel dat dit een overtrokken voorbeeld is, maar toch...
Waardig werk voor iedereen zou al een hele vooruitgang zijn.
Ik hoop dat ik U een beetje geïnformeerd heb.

Gepost door: vermeulen patrick | 07-11-08

De commentaren zijn gesloten.